تاریخ وفرهنگ بختیاری

اور :  awr   -  ابر ،کاربرد اورتر – اور تیره

اروایی کردن :  awrayi- karden  -  زهره ترک کردن ، ترساندن ، ارواهی کردن

اورتر :  awr-e-tar  - ابرباران زا

اور تله تله : awr- e-tale-tale   - ابر پراکنده

اورتیره : awr-e- tire   - ابری که فقط دربخشی از منطقه ای ببارد

اور دراوردن : ur- der-avardan  -  ادا واطوار در آوردن ، بهانه آوردن

اورشم : awreshom  -  گیاه آویشن

او رشوو کردن : aw.rashov- karden   - تیمارکردن اسب و مادیان ، قشو کردن

اورلا : awr-e-la   - هوای ابری

اور مبار : awr – e - mabar  - ابر بی باران

اوریز : awr- rez   - آبریز ، ناودان

او ریزگه : awr-rez- gah  - محل ریزش آب ، آبریزگاه

اوریشم : awrishoma  -  ابریشم

اوزار : awza    -  ابزار

او زرد : aw – zard  -  چای کم رنگ

اوزق :  aw – zogh   - باتلاق ، جایی که آب باران جمع شود

اوزم  : aw – zom  - جوشانده جلبک که نافع سرماخوردگی است

اوزه : awza  -  گوسفند دو رنگه مانند پیسه، کاربرد – بل اوزه : گوسفند دو رنگه با گوشهای بزرگ وخال سفید

اوزی :  uzi  - هدایای عروسی که گاهی داماد قبل از عروسی با رفتن به خانه اقوام دریافت میکنند.

اوزی آوردن : uzi- avarden   - هدیه برای عروس وداماد آوردن

اوزی بردن : uzi – borden  - بردن هدیه برای عروس وداماد که بیشتر درجهت کمک به آنها باشد مانند : گوسفند و...

او زیت :  aw- zit  - آب وعصاره وشیره گیاهان ، توضیح : باران اول هرسال در حکم شوینده هاست که آلودگیها و شاخ وبرگ و بته ها را به همراه خود می برد، عصاره این مواد در آب حل شده که خوردن آن برای گاو وگوسفند مضر خواهد بود.

او زیدن :  aw – ziden  -  آب زدن ، خیساندن

او زیرکه  :  aw- zer – e- kah  -  آب زیر کاه

اوزی گشتن :  uzi – gashten  -  گردآوری اوزی با رفتن به خانه های اقوام وهم طایفه ،

یاری گرفتن

اوژدوو : awoxdov  -   زمین آبزا ونمناک که معمولا سرسبز هم هست

اوسار : awsar  -  افسار

او سفر : u – safar   -  آن دفعه

او سی :  owsi  -  افسون ، طلسم

او شار :  aw – shar   -  اوچین

او شور :  awusher   - دستمال ، سربند، کاربرد سربه اوشور بستن : سررابادستمال بستن  کنایه از سردرد داشتن ، بیمار بودن

او صافی کردن :  aw – safi – karden  -  صاف کردن آب ، کنایه خودنمایی کردن

او طلا دادن :  aw – tela- daden  -   آب طلا به شخص ترسیده خوراندن

او فتا : ufta  - مصدر وستن (افتادن)

او فی :  u – fey   - به هنگام درد ورنج گویند، دلم خنک شد

او قرا :  aw – ghara  - آب دوغ پخته که از آن قرارقوروت گیرند

او کئو :  aw – ka'u  -  دوغ پر آب

او کش : aw- kash    - آشپال

او کشک :   aw- kashk  - کشک رادر آب می سایند تا مانند دوغ شود وسپس ترید میکنند.

اوکشی کردن : aw- kashi – karden  -  آبکشی کردن

او کور : aw – kur   -  آب کور کنایه از خسیس بودن

او گداری کردن :  aw – godari – karden   - از رودخانه گذشتن

اوگر :  aw – ger  - آبگیر، جایی که آب جمع شود

اوگو :  awgu  - اگو

اولاد : awlad  - اولاد فرزند ، در تقسیم بندی ایلی رده پایین تر از تیره رو گویند که شامل فرزندان و نوادگان شخص میشود .

اول زینا :  aval- e – zina   - اول از این ، اولا"

او لنگ :  awleng  -  چراگاه

اولوو ویلوو : awlov – veylov   -  آواره ، دربدر

اوله ان :  avalw – on  -  اولا"

اوله مرغوو :  awle – morghov  - آبله مرغان

او لیلن کردن : aw – lilen- karden  - با آب داغ مرغ را پر کندن ، پاک کردن کله پاچه ، با آب  داغ سوختن

او مخر :  aw – makhar   -  آنکه آب نمیخورد، کنایه از خسیس بودن

او من سر : aw – men- sar  - او به سر

او ندول :  avandul  - گیاهی کوهی شبیه تره که با دوغ پزندو خورند

او وابیدن :  aw-va- biden  - آب شدن ، ذوب شدن، کنایه خجالت کشیدن

او ور او :  aw – ver –aw  -  آب به آب ، تغییر آب وهوار

اوهیا :  awhiyah  - کنایه اژدها

اوی :  awi  - آبی : گندم آبی

او یکی : u – yaki  -  آن یکی ، دیگری

اهت وعیال :  aht – o – ayal  - اهل وعیال

اهرستن :  ahresten  -  آسیاب شدن ، آردشدن

ای : I  - نشانه استمرار در فعلا معادل " می " در فارسی ا

ای :  ay  - در هنگام نفرت وانزجار گویند ،

ای :   ay  - اگر ، ایر ، ار

ای چو :  I – cho  - اینجا – اچو

ایرات : erat  - ایراد، ایرات

ایسا :  isa  _ شما ، برخی طوایف " ایشا " گویند

ایسانیا : isaniya  - شما واطرافیان شما

ایشدو :  ish – dov  - هنگام دوشیدن شیر برای آرام کردن گاو وگوسفند گویند (صوت)

ایلاق :  eylagh  -  ییلاق وسردسیر

ایل : el  -  ایل ، کاربرد آن به یک ریز : برهم زننده نظرم ایل ، شرانگیز

ایلوار : elewar  - ایلوار یعنی آرواره

ایلوار آغه :  elewar- aghe  - دررفتگی فک (درگوسفندان)

ایم : ayom  - ایام ، ایم نیا: ایام پیش ، زمان قدیم

ایما :   ima  - ما

ایمانی : imani  - خودمان ، دارودسته خودمانی

ای وا :  eywa  - صوت درهنگام درد وافسوس گویند  ای کارنوا ای واداشته بو: این کار نباید " ای وای" داشته باشد (دراین کار نباید جای افسوس باشد.)