گویش بختیاری درزبانزدها

 

 

ü      پیلانِه دّر نِهاد

Pilane dar nehad

پولهایش را گم کرد یا باخت

ü      پس صوه* خیلی دیره

Pas sovah khyli direh

پس فردا خیلی دیر است

ü      پوسِتِه قلفتی کّنُم

Pusete ghelefti kanom

پوست ترا یکجا میکنم

ü      پیا خُوس مّلُونِه

Piya khos malaoviyeh

مردخودش شناگر است

ü      پارِنُ خدا بیامرزه

Paren khoda biyamorze

پارسال راخدا بیامرزد*کنایه از کارگذشته دیگر بازگشت ندارد)

ü      پِیایّل زِمُفلسی خوار ایبُون گُوسیّل زِلّری

Piyayal ze mofgesi khar eibun gusiyal ze lari

مردان ز تهی دستی خوار میشوند وگوسفندان از لاغری

ü      پِیا چارُشونِه خیلی سخته

Piya charshune khyli sahte

آنمرد چهارشانه خیلی محکم ودلیر است

ü      پّی پاش نِیبُو

Py pash nibu

زیاد بدنبالش نیست(تعقیبش نمیکند)

ü      پّلوارِس کِرد

Palvares kers

گوشت را آویزان کردگوسفند را چاق کرد

ü      پِیشُونِیسّ خّیرِه

Pishunis khyreh

پیشانیش خیراست

ü      پُورنِید بِس

Purnid bes

باو فشار آورد تا به دیوار چسبید

ü      پُوزّسه بخاک اِیمالِن

Puzese be khak eimalen

پوزه اش را بخاک میمالند(اورا تنبیه میکنند)

ü      پُوز پرس*خطا نِیکُنِه

Puz pores khata nikone

 تفنگ دهن پرش خطا نمیکند

ü      پُر پوسِسِه

Por puseseh

پرپوستش میباشد(یعنی این قیمت دیگر بالاترین است)

ü      پّرزیِنِس* کِرد تابِس نّزّنِه

Pazines kerd ta bes nazane

اوررا با خار پوشاند تا گراز آنرا نخورد(تا معنی گراز نر را میدهد)

ü      پّس مّنِده شیرِن نیخُورُم

Paz manden shiren nikhorom

پس مانده شیر را نمیخورم ( کنایه از روح سرکش ومغروراست)

ü      پوسُهِ درختِنِه رّندُم

Pose darakhtene random

پوست درخت را تراشیدم

ü      پِیشِت اِیگُو اِیخّندِه          پّسِت ایرهِ اِی بّنده

Pishet eigo eikhandeh paset eireh eibandeh

روبروی توکه باشد با تو بگووبخند دارد ولی پشت سرت هزار وصله ناجور بتو می بندد

ü      پِلتِه بِل مِن اّفتّو خُوت بِشین مِین سا تِیِه نّورُ دار

Pileteh bel men aftao khot beshin mine tiye navordar

پولت را در آفتاب بگذار وخودت در سایه بنشین وچشم از او برمدار

ü      پیشتِ ایگُوم عیبی نداری       پّسِت اِیگوُم سّرنّور داریِ

Pishet eigom aybi nedari paset ei gom sar navord ari

جلوی رویت میگویم عیبی ندار           پشت سرت میگویم سربرنداری

٭ پس صوه: پس فردا خیلی دیر است کنایه از شتاب درانجام کاراست که به اصطلاح کار امروزرا به فردا میفکن

٭ پار:  واژه پار فارسی باستان است که در گویش بختیاری استعمال زیاد دارد وحکایت وروایت چند هزارسال تاریخ است می بینم در شعر شاعران هزار ساله "شهر غزنین نه هماست که من دیدم پار"

*پرز:خارهای مخصوص است که با آن خرمنهای کوچک را می پوشانند تا از گزند حیوانات در امان بماند

 

برگزیده ازکتاب گویش بختیاری تالیف :  آقای عبدالعلی خسروی