نشانه های آوا نگاری (فهرست 2 پ )

 

پِیا چارُشونِه خیلی سخته  : piya charshune khyli sakhte   -  انمرد چهارشانه خیلی محکم ودلیر است

پِیا اِین بّخُو  : piya ein be khao   -  مرد درخواب است

پّل بُریده٭ داس مُرده  : pal boredeh dashmordeh   -  زن گیسو بریده ، مادرش مرده است

پُلوکِه بارِش کِرد  :  polokeh bares kerd   - طعنه وکنایه بارش کرد

پّو زار بِپاش نِیدُ  : pao zar bepasnid   -  کفش به پاهاش نیست

پّی پاشُ نِیبُو  :  py pas nibu   -  زیاد بدنبالش نیست (تعقیبش نمیکند)

پِی اِش بُرِیدِن  : pye sh boriden   -  بدنبالش رفتند

پِیِکس کِرد  :  pikes kerd   -  آنرا تهی کرد

پِلغار نِدارِه  : pelghar nedareh   -  کارش بی نظم وترتیب است

پِیشُونِیسّ خّیرِه ٭ : pishunis khyreh   - پیشانیش خیر است

پُورنِیدس بِس  : purnid bes   -  به او فشار آورد تا به دیوار چسبید

پُوزّسِه بخاک اِیمالِن  :  puzese be khak eimalen   -  پوزه اش را بخاک میمالند(او را تنبیه میکنند)

پُوز پُرسِ خطا نِیکُنِه  :  puz pores khata nikone   - تفنگ دهن پرش خطا نمیکند(همیشه تفنگ ساز نقش اساسی در تیراندازی با تفنگ داشته چنانکه در جنگ اصلان خان در قرون پیش در بختیاری در شعر حماسی مردم از تفنگ ساز به بدی یاد شده

دّستِهِ ماری زّنا تفنگ نسازی               ما بُور هّفت تیره خّرد دِروِِی بِبازی

ای تفنگ ساز دستت را مار زند وتفنگ نسازی که مادیان بو هفت تیر خورد وشروع کرد به بازی کردن

پُرپوسِسِه  : por puseseh   -   پر پوستش میباشد (یعنی این قیمت دیگر بالاترین است) بیشتر درمورد گوسفند وگاو استعمال میشود

پُر وپِیک دارِه  : poro pik dareh   -  پروخالی دارد (هرچیزی خوب وبد دارد)

پّرز٭ینس کِرد تابِس نّزّنِه  : pazines kerd ta bes nazane   - اورا با خار پوشاند تاگراز آنرا نخورد(تا معنی گراز نر را میدهد)

پّی جُورش یِنبُو  :  py juresh nibu   -  زیاد بدنبالش نیست ، سراغش را نمیگیرد

پّیُ پاس یِنبُو  :  py pas nibu   -  بدنبال او نمیرود

پلکاس ایزّنه٭ : pelkas eizaneh   -  پلکهایش میزند

پّس مّندِه شیرِن نیخُورُم  :  pas mandeh shiren nikhorom   -  پس مانده شیر را نمیخورم (کنایه از روح سرکش ومغرور است)

پّس کالِس کِردمُ  :  paskales kerdom   -  اورا پس از موعد کشت کاشتم

پشم وپِیلِیس رِهده  : pashmo pilish rehde   -  پشم وگوشتش دراثر بیماری تحلیل رفته

پوسُهِ درختِنِه رّندُم  : pose darskhtene random   -  پوست درخت را تراشیدم

پِیلُتِه بِل مِن اّفتّو خُوت بِشین مِین ساتِتِه نّورُدار  : pileteh bel men aftao khot beshin mine sa tiye navordar   -  پولت را درافتاب بگذار وخودت در سایه بنشین وچشم از او برمدار

پس پرِیکّ مّندِبِرت مّندُم  : pas parig mandiret mandom   -  پس پریروز منتظرت ماندم

پیشت ایگُوم عیبی نداری           پّسِت اِیگوم سّرنّور داری

Pishet eigom aybi nedari paset ei gom sar navord ari

جلوی رویت میگویم عیبی نداری ، پشت سرت میگویم سربرنداری

٭ زنان بهنگام سوگواری، مردان بزرگ واقوام نزدیک گیسوان خود را میبرند تا ارادت خود را به مرده نشان دهند این احترام وتقدس از نظام باوری دوران میترائیسم است

٭ دیدن ماه نو، نگاه اول بامداد، اولین فروشی که صبح زود انجام شود، به آدم خنده رو دست دادن (دس خیری وم شوند) یعنی دست خیری بمن کشید همه از باورهای خوب وماندگار است که در خطه بختیاری باقی مانده است

 

٭پرز خارهای مخصوص است که با آن خرمنهای کوچک را می پوشانند تااز گزند حیوانات درامان بماند

٭ پلک زدن – گیوه وارونه شدن از باورهایی است که هرکدام با اینده پیش بینی شده همراه است پلک زدن حاکی از آمدن مسافر است ، وارونه شدن گیوه شگون ندارد.

 

برگزیده ازکتاب واژه نامه زبان بختیاری  تالیف :  آقای ظهراب مددی