شنبه بیستم مرداد 1386
گویش بختیاری درزبانزدها
ü اَجَلِس وِی
Ajales vy
اجلش آمد،روز مرگش فرارسید
ü اختیار دس کابختیار
Ekhtiyar des kabakhtiyar
اختیار بدست کا(آقا) بختیار است که ریش سفیدآبادی است(میدان اختیار خودرابه کسی دادن)
ü اشنیدن چی دیدن نید
Ashnidan chi didan nid
شنیدن کی بود مانند دیدن
ü اشنیدومه دوُِر کنه شی دادی
Ashnidom doverkaneh shi dadi
شنیدم دختر رو شوهر داده ای
ü اَشَدِنِه گهد
Ashadene gohd
اشهدراگفت یعنی مسلمان شد وکسی که بزبان اشهدرا بگوید مسلمان است
ü اصل دار خطانکرد بی اصل وفا نکرد
Asl dar khata nakerd biasl vafa nakerd
کسی که اصالت دارد خطا نمیکند(چون احساس مسئولیت خودرادرجامعه دارد) وکسی که بی اصل است ازاوتوقع وفا نباید داشت
اَفتو وِ لم کرد
ü Aftao velomkerd
آفتاب مرارها کرد
دوش پسین سرگردنه افتو ولم کرد
دیروز عصر درگردنه بودم که آفتاب غروب کرد ومن بتاریکی برخوردم
ü اُفتو حرده تومس ورگشته
Aftao hardeh tomes vorgashteh
آفتاب خورده طمش برگشته
ü اربت داشتم امیدی پاتو نی کشیم وغریبی
Ar bet dashtom omidi patovanikeshim be qarivi
دروطن اگرامیدبتو داشتم به غربت مهاجرت نمیکردم
ü اسبند نه دی کن
Espandene di kon
سپندرابرآتش بگذار،نگاه کنید به دینشک
ü ار بترسم سِسمُ زهِی هِی رَهُزَنُون بهون نِیزَیدُم وکوهسارون
Ar betarsesom ze by hyeh rahzanun bohun nizim kuhsarun
اگر از نهیب راهزنان میترسیدم چادر به کوهساران نمیزدم
ü اَرهَمه لیشُم اما گوشت میشُم
Arhameh lishom ama gushte mishom
گرچه بدم اماهرچه باشد گوشت میش هستم
(کنایه از اینکه اگرچه گوشتمیش به خوشمزگی وزودپزی گوشت بره نیستم ولی هرچه باشد باز هم گوشت گوسفندم و بهتراز گوشت گاوم)
ü اَر بَو خونه نِیدِید اِدِعا شاهی اِیکرِد
Ar bao khone nidid eda shahi eikerd
اگر پدرش را نمیدید ادعای پادشاهی میکرد
(کنایه از آدمهایی است که از طبقه پائین به بالا آمده اندودارای کبر ونخوت هستند، منه پای خودرابرون از گلیم)
ü اَرهَمی حالا بِری افتونه واخوت ایبَری
Ar hamihalalberi aftaone vakhot eibari
اگر همین حالا بروی آفتاب تراتا بخانه میبرد
(کنایه از بودن فرصت برای انجام کارقبل از غروب آفتاب)
ü ارتری یا نتری وا کوله بارن بُوَ ری
Artari ya narari va kule baren buvari
اگر میتوانی یا اگر نمیتوانی باید کوله بار را به مقصد برسانی
(کنایه از ضرب المثل معروف است که میگوید:
آش کشک خالته بخوری پاته نخوری پاته
آش کشک خاله رو بخوری یا نخوری بپای تو حساب میشود
ü ار ز اسم وسم زاصل نَوَسم
Arze asm vasom zeasl navasom
اگر از اسب افتادم اط اصل نیفتادم
ü اَر جُووُم کَهنِه تّرِه اَصلّم کَلنتُرِه
Ar juvam kohnetareh aslom kalonrareh
اگر جامه ام کهنه تر است اما اصلم از بزرگزادگان است(اگر از اسب افتادم از اصل نیفتادم)
ü ارگوشِتنِه بخوره خُسِن دِیر نِیُونِه
Ar gushtene bokhoreh khasen dir nivane
اگر گوشت را بخورد استخوان را بدور نمی اندازد
یعنی آشناوفامیل آدم اگر گوشت آدم را بخورد استخوانش رانگه میدارد،اگر دشمنی هم بکند حرمتی باقی نمیگذارد
برگزیده ازکتاب گویش بختیاری تالیف : آقای عبدالعلی خسروی

