سه شنبه پانزدهم خرداد 1386
واژه ها در زبان بختیاری
نشانه های آوا نگاری (فهرست الف )
ا : o - او
ا : e - (مخفف )ای ، علامت استمرار در افعال : ارم (ای رم) : - می روم
ابا : a-ba – )مخفف) وابا : با ، همراه
اجباری : ejbari – سربازی
احتاج : ehtaj – احتیاج – ایتاج
احتمال دادن : ehtemal-d – تصورکردن- گمان کردن- گمان رفتن: احتمالم رسه : گمان می کنم
اخبار آوردن : ekhafar- a – خبرآوردن – خبرمرگ کسی را آوردن
اختلاط : ekhrelat – گفتگوی دوستانه – خوش وبش
اخیر : akhir – آخر- پایان – همی اخیر: اخیرا"
ادعاکار : adea-kar –ادعاکار : طلبکار
ادوکردن :adav-k - ادب کردن:تنبیه کردن
ار : ar- اگر- ایر – ای
ارث گشتن : ers- gashten – تعلق گرفتن ارث – ارث بردن
اردل بردل کردن : ardol –bordel-k – وراجی کردن – پرگویی کردن – پشت سرهم فرمان دادن
اردن : arden -آسیاب کردن – سخن گفتن ، کاربرد آسیوس همه چی اهره:آسیابش همه چیزرا آسیاب میکند سخنانش نسنجیده است.وراجی می کند.
اردی : ordi - اردو – سپاه
ارزستن : arzesten - ارزیدن – ارزش داشتن
ارسی : orosi – پوزار
ارغن : areghan – گیاهی است
ارغه کردن :areghe – تجمع کردن – گردهم آمدن
ارک کردن : orok- kardan – بستن پای چهارپایان بوسیله بنددرازی به درخت یا میخ بگونه ای که براحتی دراطراف خودبچرخد- کنایه به دام انداختن ،پایبندکردن(yorok)
ارمه : arme - پس – باری – افلا"
ارنگه : erengah - هرنگه
اروا : arwa – روح (بخت) – اروا داس : قسم به روح مادرش توضیح : این واژه با وجودی که جمع است درمفهوم مفرد به کار میرود.(arwa)
ازگل : azgal – زغال سرخ شده(انگشت)
ازماییده : ezmayida – آزمودن (ازماهیدن)
ازمیدن : ezmiden – آزمایش کردن – امتحان کردن
ازول داشتن : azul – dashten – بهانه داشتن – کینه داشتن
اسباردن : esbarden – اسپاردن – سفارش کردن
اسبل زیدن : esbol – z - مداوا کردن بیماری طحال با برزیرزبان تیغ زدن وکشیدن تیر نان پزی به کمر بیمار تا خون فاسد از بدن خارج شود.
اسبیدی : sbedi - سفیدی
اسپیدار : espidar – اسپیدار – سپیدار
استخوو درد : estekhov – dard – استخوان درد
استکام : estekam - استکان
استونا : estuna – گیرنده – خریدار
استه : este - تکه آهنی که برسنگ چخماق زنند – چخماق تفنگ سرپر
استیدن : esteyden – ستدن – گرفتن – خریدن
استیل : estel - استخر ، حوضچه هایی که در مسیر آبهای جاری برای ذخیره سازی آب ایجاد کنند
اسلا : eslehe – اصلا ، درهنگام خشم بیشتر گویند
اسم زیده : esm – zeyde - نامزد، نام پسری را بر دختری بقصد ازدواج نهادن – مشخص کرده
اسو : o – so - آنگاه – سپس
اسیرکردن : asir – kardan - گرفتارکردن – عذاب دادن
اشتوا : eshrewa - اشتباه
اشرفی : ashrofi - ارشفی
اشکاردن : eshkarden - سپاسگزاری کردن – حق شناسی کردن : پیاکه هرچه سیس کنی نیشکاره – هرچه برای آن مرد بکنی حق شناسی نمی کند( به روی خود نمی آورد)
اشکافتن : eshkaften – (fden) - شکافتن
اشکستن : eshkasten - شکستن – شکسته شدن – مغلوب شدن – مطیع شدن- انجام شدن
اشکفت : eshkaft - شکاف درون کوه – غار
اشکم : eshkam - شکم (کم)
اشکم چارن : eshkam – charn- شکم پرست
اشکنادن : eshkenaden - شکستن – شکست دادن – حلاجی کردن پشم
اشگلک : eshgelak - نوعی شکنجه قدیمی که وسیله ای را درمیان انگشتان می نهادند وفشار می دادند
اشماره : eshmara - شماره – شمارش به تعداد ، کاربرد هووه هالوم گردو داره اما به اشماره – خانه داییم گردو دارد ولی به شمارش واندازه است
اشناختن : eshnakhten - اشنهدن – شناختن
اصلا : asla - اسلا
افاقه : afagha - گشایش در امور – بهبودی – چاره
افتو :aftow – aftaw – oftaw - آفتاب – خورشید-کاربرد آن پشت به افتو :پشت به آفتاب – جنوبی ، ری به افتو : روبروی آفتاب – شمالی
افتو به زرد : aftaw – be- zard - هنگام غروب – افتو نشین
افتو زنوو : afraw – zanov - آفتاب زنان – هنگام طلوع خورشید – جایگاه طلوع خورشید
افتو گهرستن : aftaw – gehresten - گرفتن خورشید – خورشید گرفتگی
افتوی وابیدن : aftawi – kardan - آفتابی شدن کنایه از آشکار شدن
برگزیده ازکتاب واژه نامه زبان بختیاری تالیف : آقای ظهراب مددی
