ضمایر مبهم

ضمایرمبهم:واژهایی هستند که برعکس یا چیز یا مقدار مبهمی دلالت میکنند مانند:

همی                   hamey      = همگی

پای                      pay          = همه

دیری                           diyar = دیگری

غلوه                    qalova       = خیلی

دیرو                     diyaro       = دیگران

یه پاری                 yapari       = برخی

یکی دی               yekidi        = یکی دیگر

هرکه                   harke        = هرکس

هرچه                  harce        = هرچه 

یو                       yo            = این

هو                      ho            = هو                        

ضمایر پرسشی

که  ke       = چه کسی                               کنه       kone   = کو

کی kay     = کی                                       کیه       koye   = کجا

چن cen     = چه                                        کجه       koje   = کجا

چه ce       =چه                                         چجور      cejor  = چگونه

چند          cand   = چقدر                             چطو      cetav  = چطور

ک  ko       = کدام

ج:صفت

صفت: واژه گروهی از واژه هاست که درباره اسم توضیحی می دهد ویکی از ویژگیهای اسم از قبیل حالت،مقدار،شماره، ومانند آنرا بیان میکند.

صفت ساده:

                  تی کال   tikal  چشم سیاه

هرگاه بر صفتی قصد تاکید یا مبالغه باشد و موصوف آن صفت جمع باشد،آن را دوبار تکرار میکنند.

                 آدمل لیش لیش adomale lis lis  آدمهای بدبد

                 گامئشون الوالو gameshon alvalv  گاو میشهای قهوه ای فهوه ای

صفت مفعولی:

بن ماضی فعل معلوم +(a ا )

اشکناده   eskenada (a +eskenad ) = شکسته شده

ونده        vandal (a +vand ) = افتاده

چمنیذه    comnida  = ( comnid+a ) زخم برداشته

صفت نسبی :

الف : پسوند(ین in )+ین = نازنین

نشمین – نشم (ناز)+ین = نازنین

جندین – جند(جند)+ین =جنی،جنزده

  پزین- پز(کبر)+ین = متکبر

گاهی این پسوند صفت ساز بدنبال اسامی اعضاء واندام آدمی می آید و علاوه بر ساختن صفت نسبی افاده مفهوم مبالغه هم میکند/صفت حاصل قبیح و نازیباست ،مانند:

جورین – جور(گرده)+ین = گوژپشت

تلین – تل (شکم)+ین = شکم گنده

ب : تکرار اسم + ی مانند:

هاک هاکی ha khaki  = خاکی ،خاک آلود

هل هلی   hol holi    = خاکستری،خاکستر آلود

لک لکیlak laki         = لکه ای ، کک ومک دار

ت : پسوند (ینه ina ) مانند:

دردینه      dardina = ددمند.

سوزینهsavzina     = سبزه رو.

دستینه dastina    = النگو

صفت برتر:

نشانه آن در زبان بختیاری (ترtar) است و برتری موصوفی را بر موصوف دیگر نشان میدهد.

لیش تر     listar   = بدتر

نیاتر        niytar  = جلوتر

اگر بخواهند یکی رابرهمه ممتاز کنند با اضافه کردن اسم جمع (همhame) صفت برترین درست می کنند.

                   زهمه لیش ترze hame listar       = ازهمه بدتر