تبليغاتX
تاریخ وفرهنگ بختیاری

شنبه پانزدهم مهر 1385

ادامه قوانین گویش بختیاری (3)

ضمایر اشاره

 

 

یو              yo   این          یونو       yono      آنها

 

هو             ho   آن           هونو      hono      آنها

 

 

صفت اشاره

 

          ای         I         این               اینو           ino            اینها

 

          او          o         آن                اونو          ono            آنها

 

          هم      hem       همین          همینو     hamino         همین ها

 

          هم      ham       همان           همنو       hameno      همان ها

 

 

 

ضمیر ملکی

 

ضمیر ملکی (ز ze ) است که معنی "مال" و "متعلق به" دارد:

 

مال مخرا زبخرا _male makhora ze bekhor a      

 

ثروت نخورنده مال خورنده است .

 

 

فعل مجهول

 

 

مصدر فعل مجهول همیشه به (ستن esten) ختم می شود این فعل از فعل متعدی ساخته می شود.

بریدن          boriden  = بریدن              متعدی

بئرستن bohresten    = بریده شدن        مجهول

کند  kanden            = کندن                متعدی

کانستن kahnesten   = کنده شدن          مجهول

 

مصدر کانستن (کنده شدن)را به زمانهای گوناگون فعل مجهول نشان میدهد:

 

ماضی مطلق ساده  = کانستم       کانستی        کانست    کانستیم     کانستین        کانستن

ماضی نقلی           = کانستمه     کانستی یه     کانسته    کانستیمه    کانستینه        کانستنه

ماضی استمراری     = اکانستم      اکانست         اکانست   اکانستیم     اکانستین        اکانستن

ماضی بعید            = کانستم بی  کانست بی      کانستیم بی             کانستین بی    کانستن بی

مضارع ساده          = کانم           کانی               کانه       کانیم         کانین             کانن

مضارع التزامی        = بکانم         بکانی               بکانه       بکانیم        کانین             بکانن

مضارع اخباری        = اکانم          اکانی               اکانه      اکانیم         اکانین            اکانن

 

 

درافعال مجهول وبرخی افعال لازم که مصدرشان به(ستنesten) ختم می شود،پسوند (ستنesten )تنها در زمان گذشته صرف میشود وهنگام صرف زمان حال این افعال(sten)

حذف می شود.

گئرستم _ گرفته شدم          گئرمgehrom _گرفته شوم

اول شخص ماضی ساده                   اول شخص مضارع ساده

 

 

 

برگزیده ازکتاب گویش بختیاری تالیف :  آقای عبدالعلی خسروی

 

نوشته شده توسط پوراندخت در 23:47 |  لینک ثابت   •