تبليغاتX
تاریخ وفرهنگ بختیاری

شنبه یکم مهر 1385

ادامه قوانین گویش بختیاری (2)

 

ü      حروف ویژه :

 

 -  الف (ذ d) درزبان بختیاری "دd " هنگامی که پس از مصوتهای y.e.i.o.a.a" بیاید گونه ویژه       که خاص بختیاریهاست تلفط می شود. بدینصورت که قسمت زیرین نوک زبان با دندانهای پیش فک زیرین مماس شده اما با دندانهای پیش فک بالا تماس بسیار نامحسوس است.

 

یا درزبان فارسی فرق میان دال و ذال از افاضل مبهم است پیش ازودر لفظ مفردگر صحیح ساکن است

 

God=گفت

 

= Nadگذاشت

Bid= بود

 

Veya= آمد

 

Dodmon= دودمان

 

-          ب(ی h )گونه ای "ه" میان تهی با تلفظ نرم از این حرف است ما بین "ه" و "الف" است مانند:

 

PohL   پئل  = پل

TAHL _  تئل  = تلخ

CEHL  _ چئل = حلق

 

-          ت (و O )"واو" ی ویژه که برخی "واوغنه"میخوانند این آوا که شاید روزگاری نه چندان دورپهنه ای گسترده از گفتار وواژه گان رادر زیر فرمان داشت روز به روز عرصه اش تنگتر شده و جای خود رابه صورت "on " می سپارد:

 

نو  no _non =نان

دو do  _don =دهن

 

 ب:ضمایر

 

ضمایر شخصی منفصل (گسسته)

 

 

مو         mo      من            ایما       ima           ما

 

      تو          to       تو               ایسا      isa           شما

 

هو        ho       او              هونو     hono        آنها

 

                                          اونو      ono          آنها

 

 

ضمایر شخصی متصل (پیوسته )

 

 

         ام          xardom      om    مراخورد        مو  xardmo    mo    ماراخورد

 

           ات          xardet        et     تراخورد        تو    xardto      to    شماراخورد

 

        اس        xardes        es     اوراخورد       هو   xardes     es    ایشان راخورد

 

 

 

هنگام پذیرفتن ضمایر شخصی متصل ملکی در حالت اول شخص مفردودوم شخص مفرد وسوم شخص مفرد، تنها (m)،(t)و(s) میپذیرند مانند:

 

 

دام          dam    مادرم

دات         dat      مادرت

داس         das    مادرش

 

 

برگزیده ازکتاب گویش بختیاری تالیف :  آقای عبدالعلی خسروی

 

نوشته شده توسط پوراندخت در 23:50 |  لینک ثابت   •