تبليغاتX
تاریخ وفرهنگ بختیاری

چهارشنبه یکم شهریور 1385

ادامه گویش بختیاری (4)

گویش بختیاری و هفت لشگر

 

در گویش بختیاری واژه های شاهنامه ای که ریشه های سه گانه زبانهای قدیم رو دارند فراوان است بویژه نامهائی که مردم از نامهای حماسه ای شاهنامه برگرفته اند ودر نامگذاریها ملاک کار ذوقی خود قرار داده اند برای نمونه نامهای رستم،طهماسب،جمشید، لهراسب، فریدون، کاوه،آرش،منیژه، تهمینه، رودابه، فریبرز،کهزاد، نریمان و دیگر اسامی که ذکر همه آنها بنهکانونهای فراگیری است .

 

گویش بختیاری                     معنی فارسی            مقایسه با شعر شاهنامه

 

- انگشت angest                 آتش                        چوپولادزنگارخورده سپهر

                                                                             توگفتی به قیراندرون بود چهر

                                                                                    هرآنکه که برزدیکی بادسرد

                                                                                                چوزنگی برانگیخت زانگشت گرد

 

- افریدون aferydun               فریدون بزرگ              چو بگذشت بر"افریدون"دوهشت

                                                                               زالبرزکوه اندر آمد به دشت

 

- بالین balin                              بالشت                          سپهر بلندارکشد زین تو   

                                                                                                سرانجام خشت است بالین تو

 

- باهو باهی bahi               بازو،چوبدستی           ببردندبسیار"باهوی"وتخت

                                                                                                نهادند برتخت زیبا درخت

 

- بندازbendaz                      بینداز                       زبنده میازار وبنداز خشم

                                                                             خنک آنکسی کو نبیند بچشم

 

- بنه boneh                        باروجایگاه                      چو سیمرغ را بچه شد گرسنه

                                                                                                به پرواز برشد دمان از بنه

 

- بفت baft                               بافتن                             زدینار ویاقوت ومشگ وعبیر

                                                                                                زدیبای زربفت وچینی حریر

 

- دوش dush                             دیروز                             به فرمان یزدان خجسته سروش

                                                                                                مراروزی بنمود درخواب دوش

 

- دشتوون dashtevun               دشتبان غله                چودرسبزه دیداسب رادشتوان

                                                                                                گشاده زبان شد سوی اوروان

 

- زمی zemi                              زمین                             بخشم اندرون شد از آن زن غمی

                                                                                                بخواری کشیدش بروی زمی

 

- کفت   keft                           شانه                            برآوردگرزگران را به کفت

                                                                                                سپه ماند از کاراودرشگفت

 

- منجوق monjug                     مهره های ریز                همه گوش برنامه بوق شد

                                                                                                همه چشم بررنگ منجوق شد

 

- هشتن heshtan                     گذاشتن                     ببالا چون سرو وچو خورشیدروی

                                                                                                فروهشته از مشک تاپای موی

 

- مرداس merdas                     نامی است                   که مرداس نام گرانمایه بود

                                                                                                بدادو دهش برترین پایه بود

 

- ویرvir                                      یاد                                بپرسید نامش زفرخ هجیر

                                                                                                بدوگفت نامش ندارم به ویر

 

- ابا ab a                                با                                  جوانیش را خوی بد یار بود

                                                                                                ابابد همیشه به پیکاربود

 

برگزیده ازکتاب گویش بختیاری تالیف :  آقای عبدالعلی خسروی


نوشته شده توسط پوراندخت در 19:34 |  لینک ثابت   •